II UKN 402/98

Postanowienie z dnia 17 listopada 1998 r. II UKN 402/98 Wskazanie przez stronę, że przepisy przyjęte za podstawę prawomocne- go wyroku zostały następnie inaczej zinterpretowane w uchwale Sądu Najwyż- szego nie uzasadnia wznowienia postępowania według art. 403 § 2 KPC. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (spra- wozdawca), Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1998 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Przedsiębiorstwa Farmaceutycznego „J.” S.A. w J.G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K.G. o wznowienie postępowania (o datę opłacenia składki na ubezpieczenie), na skutek kasacji wnios- kodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych we Wrocławiu z dnia 30 marca 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu posta- nowieniem z dnia 23 lutego 1998 r. odrzucił skargę Przedsiębiorstwa Farmaceutycz- nego „J.” S.A. w J.G. o wznowienie postępowania w sprawie z jego wniosku przeciw- ko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K.G. o ustalenie terminu płat- ności składek na ubezpieczenie społeczne, zakończonej prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu Wojewódzkiego, wydanym w dniu 10 grudnia 1996 r. [...]. W motywach wspomnianego postanowienia Sąd Wojewódzki podał, że skarga „nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 KPC).” Zażalenie wnioskodawcy oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu postanowieniem z dnia 30 marca 1998 r. [...]. Sąd Ape- 2 lacyjny stwierdził, że jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 328 § 2 w związku z art. 361 KPC, to jednak pozwala na dokonanie oceny legalności samego rozstrzygnięcia. W tym zakresie Sąd Apelacyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie, zawartej we wskazanym przez stronę przepisie art. 403 § 2 KPC. Stanowi on bowiem, że wznowienia postępowania można żądać w razie póź- niejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w po- przednim postępowaniu. Nową okolicznością lub środkiem dowodowym w rozumie- niu powołanego przepisu nie jest jednak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1997 r., III ZP 9/97, o której strona skarżąca dowiedziała się w dniu 11 lipca 1997 r. z gazety „Rzeczpospolita”. Uchwały Sądu Najwyższego wydane w innej sprawie nie wiążą sądów niższych instancji, chociaż są pomocne przy rozstrzyganiu. Nowe okoliczności lub środki dowodowe muszą zaś być tego rodzaju, aby ich po- wołanie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Poza tym podstawy wznowienia postępo- wania nie stanowi środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku. Kasację od powyższego postanowienia wniósł w imieniu wnioskodawcy jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). Z uzasadnienia kasacji pośred- nio wynika, że skarżący ma na względzie naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 361 KPC. Sąd Apelacyjny przyznał bowiem, że uzasadnienie orzeczenia pierwszoinstancyjnego nie odpowiada wymaganiom określonym w tych przepisach, a mimo to ocenił, iż jest ono wystarczające. Tymczasem wspomniane uzasadnienie jest - zdaniem skarżącego - „wysoce niewystarczające”, tym bardziej że postanowie- nie zapadło na posiedzeniu niejawnym, co uniemożliwia prześledzenie rozumowania Sądu Wojewódzkiego, a tym samym kontrolę poprawności jego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł też, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1997 r., III ZP 9/97, opublikowana przez dziennik „Rzeczpospolita” w dniu 11 lipca 1997 r., a następnie w urzędowym zbiorze orzeczeń (OSNAPiUS 1997 nr 24, poz. 496), w pełni potwierdziła prawidłowość jego postępowania przy opłacaniu składek na ubez- pieczenie społeczne, więc niesłusznie został obciążony obowiązkiem uiszczenia od- setek za opóźnienie. Stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w tej uchwale jest więc - zdaniem skarżącego - „okolicznością powodującą, że zachodzi przesłanka określona w art. 403 § 2 KPC.” 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu graniczącym z jej odrzuceniem. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem kasację w jej granicach, określonych w szcze- gólności przytoczeniem podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnieniem, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 w związku z art. 3933 KPC). Uzasadnienie podstawy kasacyjnej musi przy tym wskazywać nie tylko naruszony przepis prawa procesowego, ale zawierać też dokładne objaśnienie na czym dane naruszenie - zdaniem skarżącego - polegało, a poza tym uprawdopodob- nić, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem zarzut narusze- nia art. 403 § 2 KPC jest w przedmiotowej kasacji oderwany od treści powołanego przepisu. Skarżący ogranicza się do ogólnikowej tezy, że podejmując uchwałę z dnia 23 kwietnia 1997 r., III ZP 9/97 (OSNAPiUS 1997 nr 24, poz. 496) Sąd Najwyższy „w pełni potwierdził prawidłowość postępowania powoda i okoliczność ta jest zdaniem powoda okolicznością powodującą, że zachodzi przesłanka określona w art. 403 § 2 KPC.” Cytowana wypowiedź, niezależnie od jej językowej ułomności, nie nawiązuje więc do przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 403 § 2 KPC i nawet nie próbuje wykazać, że w odniesieniu do powołanej uchwały Sądu Najwyż- szego wolno by mówić o „późniejszym wykryciu” takich „okoliczności faktycznych” lub „środków dowodowych”, które mogłyby mieć wpływ na wynik prawomocnie rozs- trzygniętej sprawy. Mówiąc inaczej, skarżący nie przeprowadza dowodu naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 403 § 2 KPC, tylko zarzut ten „podaje do wierze- nia.” Skarżący nie przyjmuje też do wiadomości trafnego stanowiska Sądu Apelacyj- nego, że uchwały Sądu Najwyższego wiążą sądy niższej instancji jedynie w danej sprawie. W innych sprawach, choćby podobnych czy zgoła identycznych, są nato- miast pomocne przy rozstrzyganiu i powoływane jedynie ze względu na poziom pre- zentowanej w nich argumentacji. Wykładnia Sądu Najwyższego nie ma więc cha- rakteru „powszechnie obowiązującej wykładni ustaw”, dokonywanej do niedawna przez Trybunał Konstytucyjny, przy czym instytucji tej nie przewiduje już obowiązują- cy dziś system prawny. Poglądy prawne Sądu Najwyższego nie są zatem okolicznoś- ciami faktycznymi ani środkami dowodowymi, o których mowa w art. 403 § 2 KPC. Chybiony jest również kasacyjny zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 361 KPC. Zarzut ten odnosi się bowiem do uzasadnienia orzeczenia pierwszoin- 4 stancyjnego, a przedmiotem skargi kasacyjnej jest - zgodnie z art. 392 § 1 KPC - jedynie orzeczenie sądu drugiej instancji. Sąd Apelacyjny stwierdził wprawdzie, że lakoniczność uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji nie odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 w związku z art. 361 KPC, ale nie wyklucza kontroli po- prawności samego rozstrzygnięcia. Skarżący nie podziela tej oceny, ale ogranicza się do prowadzenia z nią gołosłownej polemiki, gdyż nie wskazuje przepisów, których naruszeniem miałaby być wspomniana ocena, nie wspominając już o konieczności uprawdopodobnienia, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 w związku z art. 3938 § 2 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================