Kodex AI

II UKN 273/98

Orzeczenie procesowe
SN21 października 1998·sentence
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy w 1987 r. i po latach wystąpił przeciwko byłemu pracodawcy o zapłatę 20.000 zł tytułem odszkodowania za utracone zdrowie i cierpienia. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo jako przedawnione. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok i zasądził 2.032,80 zł, uznając, że roszczenie nie jest przedawnione, ale jednocześnie nie wyjaśnił dostatecznie podstawy prawnej ani zakresu uwzględnienia żądania. Sąd Najwyższy uchylił wyrok apelacyjny, wskazując, że samo stwierdzenie przedawnienia roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z ustawy wypadkowej nie wystarcza do oddalenia powództwa opartego na art. 445 KC. Podkreślono, że poszkodowany mógł dochodzić roszczeń także na podstawie prawa cywilnego w zakresie szkód niepokrytych świadczeniami ustawowymi, a sąd apelacyjny powinien był zbadać przedawnienie i podstawy odpowiedzialności z art. 445 KC oraz ustalić wysokość odpowiedniego zadośćuczynienia za krzywdę. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy przedawnienie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z ustawy wypadkowej wyłącza możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 445 KC.
  • ·Zakres odpowiedzialności pracodawcy za skutki wypadku przy pracy na podstawie przepisów prawa cywilnego obok świadczeń z ustawy wypadkowej.
  • ·Wymogi uzasadnienia wyroku apelacyjnego i konieczność jednoznacznego wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
  • ·Prawidłowe ustalenie początku biegu przedawnienia roszczeń związanych z ujawnieniem uszczerbku na zdrowiu.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pomija również, że poszkodowany wskutek wypadku przy pracy w uspołecznionym zakładzie pracy w okresie od dnia 1 stycznia 1968 r. do 31 grudnia 1989 r. (po uchyleniu ograniczenia dochodzenia rosz- czeń przewidzianego najpierw w art. 22 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świad- czeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy - Dz.U. Nr 3, poz. 8 ze zm., a następnie art. 40 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych) może dochodzić odszkodowa- nia na zbiegających się podstawach: na podstawie art. 9 - 11 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych oraz na podstawie przepisów prawa cywilnego, w zakresie szkód nie pokrytych odszkodowaniem z ustawy wypadkowej. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 grudnia 1990 r., III PZP 20/90 (OSNCP 1991 z. 7, poz. 79) Sąd Najwyższy wska- zał, że z tytułu wypadków, które nastąpiły przed dniem 1 stycznia 1990 r., mogą być dochodzone - jeśli nie są przedawnione - roszczenia wynikające ze zdarzeń praw- nych zaistniałych po tym dniu, a więc obejmujących powstanie nowej szkody lub no- wej krzywdy w wyniku pogorszenia stanu zdrowia (por. też motywy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1992 r., III CZP 118/92, Biuletyn Sądu Najwyższego 1992 nr 9, s. 9).

Po zajęciu stanowiska co do tego, że powód dowiedział się o konsekwencjach wypadku po skierowaniu go na badanie przez biegłych oraz że jego roszczenie odsz- kodowawcze stało się wymagalne dopiero po ustaleniu uszczerbku na zdrowiu, a więc w 1997 r., Sąd Apelacyjny nie mógł ograniczyć się do zasądzenia odszkodo- wania odpowiedniego do stopnia uszczerbku na zdrowiu, a uchylić od oceny kwestii przedawnienia roszczenia z art. 445 KC w świetle art. 442 § 1 KC. Następnie, zobo- wiązany był do przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego celem ustalenia wysokości sumy odpowiedniej dla zadośćuczynienia pieniężnego za doz- naną krzywdę, uwzględniającego wszystkie krzywdy fizyczne i psychiczne, również doznany ból, cierpienia oraz obecne kłopoty związane z uzyskaniem pracy. W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy uznał wytknięcie podstaw kasacyjnych za usprawiedliwione, w związku z czym na zasadzie art. 39313 § 1 KPC orzekł, jak w sentencji.

========================================

Dodano: 1 kwietnia 2026