I PKN 471/97

Postanowienie z dnia 12 stycznia 1998 r. I PKN 471/97 Jeżeli apelacja została podpisana przez stronę, to nie może być odrzu- cona ze względu na brak podpisania jej odpisów, choćby sąd wezwał do do- pełnienia tej czynności. Przepis art. 370 KPC o odrzuceniu apelacji, której bra- ków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, dotyczy tylko rzeczywis- tych braków apelacji, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. Przewodniczący SSN: Barbara Wagner, Sędziowie SN: Józef Iwulski (spra- wozdawca), Walerian Sanetra. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycz- nia 1998 r. sprawy z powództwa Barbary Ż. przeciwko Instytutowi Ochrony Środo- wiska w G. o ustalenie i zniszczenie opinii, na skutek kasacji powódki od postano- wienia Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Gdyni z dnia 24 lipca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie oraz uchylić postanowienie Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Gdyni z dnia 20 czerwca 1997 r. [...]. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 20 czerwca 1997 r. [...], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdyni odrzucił apelację powódki Barbary Ż. od wyroku z dnia 27 marca 1997 r. w sprawie przeciwko Instytutowi Ochrony Środowiska w G. o ustalenie i zniszczenie opinii. Sąd Rejonowy stwierdził, że apelacja powódki została złożona w dwóch eg- zemplarzach, z których powódka podpisała tylko jeden. Powódka wezwana do uzu- pełnienia tego braku przez podpisanie odpisu apelacji, nie uczyniła tego w wyzna- czonym terminie. - 2 - Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z sie- dzibą w Gdyni oddalił zażalenie powódki na to postanowienie. Od tego postanowienia powódka wniosła kasację zarzucając naruszenie art. 126 § 1 pkt 4, art. 128, art. 130 § 1 i art. 370 KPC. Powódka podniosła, że jej apela- cja została złożona w dwóch egzemplarzach, przy czym wyraźny podpis skarżącej znajdował się na oryginale pisma procesowego, a drugi egzemplarz pozostał bez podpisu. Zdaniem powódki zgodnie z art. 126 § 1 pkt 4 KPC każde pismo proce- sowe powinno zawierać podpis strony. Złożona przez powódkę apelacja została ta- kim podpisem opatrzona. Zgodnie z art. 128 KPC do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników. Brak podpisu strony na piśmie proceso- wym jest tego rodzaju brakiem, który można uzupełnić w następstwie wezwania przez sąd w terminie i ze skutkami określonymi w art. 130 § 1 KPC, bądź też w art. 372 KPC. Wymagania te dotyczą w ocenie powódki jedynie pisma procesowego, a zatem samej apelacji i nie mają zastosowania do jej odpisów. Przepisy KPC nie przewidują żadnej formy podpisywania odpisów pism procesowych. Sąd Wojewódzki niesłusznie zatem przyjął, iż przepisy dotyczące pisma procesowego można w takim samym stopniu zastosować do jego odpisów. Zdaniem powódki brak podpisu strony na odpisie pisma procesowego nie może być podstawą do jego odrzucenia, a tym samym zamknięcia drogi do skutecznego dochodzenia roszczeń. Powódka powołała się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1967 r., I CZ 111/67 (OSNCP 1968 z. 7 poz. 127) przedstawiające taki pogląd i wniosła o uchylenie zas- karżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego. Strona pozwana wniosła o odrzucenie kasacji jako wniesionej po terminie, gdyż została złożona w dniu 1 września 1997 r., a odpis zaskarżonego postanowie- nia powódka otrzymała w dniu 31 lipca 1997 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja zostało wniesiona w terminie określonym w art. 393 4 KPC, gdyż 31 sierpnia 1997 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy (niedziela). Kasacja złożona w dniu 1 września 1997 r. wpłynęła więc w terminie (art. 115 KC w związku z art. 165 § 1 KPC). - 3 - Kasacja jest zasadna. Przepis art. 126 KPC wskazuje jakie wymagania for- malne powinno spełniać pismo procesowe i stosuje się on do apelacji (art. 368 KPC). Pismo procesowe powinno być więc między innymi podpisane (art. 126 § 1 pkt 4 KPC). Zgodnie z art. 128 KPC do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom. Jeżeli apelacja nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych należy stronę wezwać o ich usunięcie pod rygorem odrzucenia. Apelacja, której bra- ków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie podlega odrzuceniu (art. 370 lub 373 KPC w związku z art. 130 § 1 KPC). Z przepisów tych wynika, że podpisane musi być pismo procesowe strony, a nie jego odpisy. Odpisy pisma procesowego muszą być do niego dołączone, ale nie muszą być podpisane. Innymi słowy niepod- pisanie odpisów pisma procesowego (apelacji) nie oznacza, że nie spełnia ono wa- runków formalnych. W postanowieniu z dnia 19 grudnia 1967 r., I CZ 111/67 (OSNCP 1968 z. 7 poz. 127) Sąd Najwyższy słusznie stwierdził, że jeżeli skarżący złożył podpisaną przez siebie rewizję, to nie może być ona odrzucona z powodu niepodpisania jej odpisów, mimo wezwania przez sąd do dopełnienia tej czynności. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tego postanowienia słusznie wywiódł, że podpis strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika jest niezbędnym elemen- tem każdego pisma procesowego (art. 126 § 1 pkt 4 KPC), a więc także rewizji (art. 390 KPC w poprzednim brzmieniu), przy czym brak ten może być uzupełniony w następstwie wezwania przez sąd. Wymagania te dotyczą jednak wyłącznie samego pisma procesowego, natomiast nie mają zastosowania to jego odpisów. Jeżeli zatem pełnomocnik powodów złożył rewizję zaopatrzoną w swój podpis, to nie było żadnych podstaw do odrzucenia rewizji z powodu zaniechania podpisania odpisów, mimo wezwania go do dopełnienia tej czynności przez Sąd. Sąd Najwyższy nadmie- nił, że odpisy podpisane - tak samo jak oryginał pisma procesowego - nie są w isto- cie swojej odpisami, lecz wtóropisami, których przepisy KPC nie przewidują. Wy- kładnia ta ma zastosowanie do warunków formalnych jakim powinna odpowiadać apelacja. Wobec tego należy stwierdzić, że apelacja powódki nie miała braku formal- nego polegającego na braku podpisania jej odpisów. Wezwanie do uzupełnienia takiego "braku", a następnie odrzucenie apelacji po upływie terminu do jego uzupeł- - 4 - nienia należy więc uznać za nieprawidłowe. Przepis art. 370 KPC o odrzuceniu apelacji, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, należy bo- wiem rozumieć w ten sposób, że dotyczy on tylko rzeczywistych braków formalnych apelacji, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. Jeżeli więc sąd we- zwie stronę składającą apelację o jej uzupełnienie w zakresie nie stanowiącym braku formalnego, to jej odrzucenie po upływie wyznaczonego terminu nie jest prawidłowe. Z tych przyczyn błędem dotknięte było zarówno postanowienie Sądu drugiej instancji jak i postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające apelację powódki. Wobec tego na podstawie art. 393 15 KPC podlegały one uchyleniu, co oznacza orzeczenie reformatoryjne prowadzące do konieczności nadania apelacji powódki dalszego biegu. ========================================